80C હેઠળ ટેક્સ બચતના વિકલ્પો (હવે સેક્શન 123), 2026-27

80C હેઠળ ટેક્સ બચાવવાના મુખ્ય વિકલ્પો છે PPF, ELSS મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, EPF, NSC, સુકન્યા સમૃદ્ધિ, ટેક્સ-સેવર FD, SCSS, જીવન વીમાનું પ્રીમિયમ, હોમ લોનની મૂળ રકમ અને બાળકોની ટ્યુશન ફી. આ બધા મળીને વર્ષે ₹1.5 લાખની મર્યાદામાં આવે છે. ટેક્સ વર્ષ 2026-27થી આ કપાત ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025નો સેક્શન 123 છે, અને પહેલાંની જેમ ફક્ત ઓલ્ડ ટેક્સ રિજીમમાં જ મળે છે.

શું બદલાયું: 80C હવે સેક્શન 123 છે

ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025 1 એપ્રિલ 2026થી લાગુ થયો. જૂના ચેપ્ટર VI-Aની કપાતો ચેપ્ટર VIIIમાં ગઈ. જાણીતો 80C હવે સેક્શન 123માં છે, અને પાત્ર વસ્તુઓની યાદી શેડ્યૂલ XVમાં છે. મર્યાદા હજી ₹1.5 લાખ છે, અને 80C, 80CCC (પેન્શન પ્લાન) અને 80CCD(1) (તમારું પોતાનું NPS યોગદાન) માટેની ₹1.5 લાખની જૂની સંયુક્ત મર્યાદા પણ ચાલુ રહી છે.

સંબંધિત કપાતોને પણ નવા નંબર મળ્યા છે:

• સેક્શન 124 (જૂનો 80CCD): NPS. તમારા પોતાના NPS યોગદાન માટે વધારાના ₹50,000 (જૂનો 80CCD(1B)) ₹1.5 લાખ ઉપરાંત મળે છે.
• સેક્શન 126 (જૂનો 80D): હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ પ્રીમિયમ. આ ₹1.5 લાખથી અલગ છે.

FY 2025-26ના રિટર્નમાં હજી જૂના સેક્શન નંબર જ વપરાય છે.

શું 80C હજી ફાયદાકારક છે?

ફક્ત ત્યારે જ જો તમે ઓલ્ડ રિજીમમાં હો, અને ઓલ્ડ રિજીમ ત્યારે જ ફાયદો આપે જ્યારે કુલ કપાત મોટી હોય. ઉદાહરણ તરીકે, ₹15 લાખના પગાર પર ઓલ્ડ રિજીમ ન્યૂ રિજીમ કરતાં સારું બને તે માટે આશરે ₹5.4 લાખની કપાત અને છૂટ જોઈએ. ન્યૂ રિજીમમાં રહેલા ઘણા લોકો માટે 80C અપ્રસ્તુત છે. પહેલાં ન્યૂ vs ઓલ્ડ ટેક્સ રિજીમ તપાસો, અને ઓલ્ડ રિજીમ તમને અનુકૂળ હોય તો અહીં પાછા આવો.

80C વિકલ્પોની સરખામણી

નાની બચત યોજનાઓના દર ઓક્ટોબર–ડિસેમ્બર 2026 માટે છે અને સરકાર દર ત્રિમાસિકે તે નક્કી કરે છે.

*કર્મચારીના પોતાના EPF યોગદાન પર વર્ષે ₹2.5 લાખથી વધુ પર મળતું વ્યાજ ટેક્સપાત્ર છે.

જે ચુકવણીઓ પણ ગણાય છે

આ રોકાણ નથી, પણ એ જ ₹1.5 લાખની મર્યાદામાં ગણાય છે:

• હોમ લોનની મૂળ રકમની ચુકવણી, ઉપરાંત નવા ઘર પર સ્ટેમ્પ ડ્યૂટી અને રજિસ્ટ્રેશન.
• ભારતમાં શાળા, કોલેજ કે યુનિવર્સિટીમાં વધુમાં વધુ બે બાળકોની ટ્યુશન ફી (કોચિંગ કે ડેવલપમેન્ટ ફી નહીં).
• તમારા, તમારા જીવનસાથી કે બાળકો માટે જીવન વીમા પ્રીમિયમ. નવી પોલિસીમાં કપાતપાત્ર પ્રીમિયમ સમ એશ્યોર્ડના 10% સુધી મર્યાદિત છે.

જો તમારું EPF યોગદાન, હોમ લોનની મૂળ રકમ અને બાળકોની ફી મળીને પહેલેથી ₹1.5 લાખ થઈ જાય, તો તમારી પાસે કોઈ જગ્યા બાકી નથી. ફક્ત "ટેક્સ બચાવવા" વધુ રોકાણ કરવાથી કોઈ વધારાની કપાત મળતી નથી.

કયો વિકલ્પ પસંદ કરવો

• ગેરંટીવાળું અને ટેક્સ-ફ્રી: PPF. લાંબા ગાળાના, ઓછા જોખમવાળા પૈસા માટે સારું. તેની 15 વર્ષની મુદત અને EEE સ્ટેટસ તેને મજબૂત ડેટ આધાર બનાવે છે.
• દીકરી માટે બચત: SSY. હાલમાં નાની બચતમાં સૌથી ઊંચો દર, 8.2%, આપે છે, અને વળતર ટેક્સ-ફ્રી છે.
• સૌથી વધુ વૃદ્ધિની સંભાવના, સૌથી ઓછું લોક-ઇન: ELSS. જો તમે ઇક્વિટીની વધઘટ સ્વીકારી શકો તો યોગ્ય. દરેક SIP હપ્તો પોતાની તારીખથી ત્રણ વર્ષ માટે લોક રહે છે.
• 5 વર્ષની નિશ્ચિત મુદત: NSC કે ટેક્સ-સેવર FD. યાદ રાખો કે વ્યાજ તમારા સ્લેબ દરે ટેક્સપાત્ર છે, જે 30%ના બ્રેકેટમાં ટેક્સ પછીનું વળતર ઘણું ઘટાડે છે.
• નિવૃત્ત લોકો: SCSS. ત્રિમાસિક ચુકવણી સાથે 8.2% આપે છે, જોકે વ્યાજ ટેક્સપાત્ર છે.

ત્રણ સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પોને નજીકથી સમજવા વાંચો PPF vs FD vs ELSS.

ઉદાહરણ 1: ₹1.5 લાખથી કેટલો ટેક્સ બચે?

બચત તમારા ઓલ્ડ રિજીમના માર્જિનલ સ્લેબ, વત્તા 4% સેસ પર આધાર રાખે છે:

30%ના સ્લેબમાં પૂરી મર્યાદા વાપરનાર વર્ષે ₹46,800 બચાવે છે. 5%ના સ્લેબમાં બચત ફક્ત ₹7,800 છે, જે એકલા લાંબા લોક-ઇનને વાજબી ઠેરવવા માટે બહુ ઓછી છે.

ઉદાહરણ 2: 15 વર્ષમાં PPF

ધારો કે તમે 15 વર્ષ સુધી દર વર્ષે 5 એપ્રિલ પહેલાં PPFમાં ₹1.5 લાખ જમા કરો, અને દર 7.1% જ રહે. PPF વ્યાજ દર મહિનાની 5 તારીખથી મહિનાના અંત વચ્ચેના સૌથી ઓછા બેલેન્સ પર ગણાય છે અને વર્ષે એક વાર જમા થાય છે.

• કુલ રોકાણ: ₹1,50,000 × 15 = ₹22,50,000
• મેચ્યોરિટી વેલ્યૂ: ₹1,50,000 × [(1.071^15 − 1) / 0.071] × 1.071 ≈ ₹40,68,000
• મળેલું વ્યાજ: આશરે ₹18,18,000, સંપૂર્ણ ટેક્સ-ફ્રી

30%ના સ્લેબમાં, ફક્ત કપાતથી જ વર્ષે ₹46,800, એટલે કે 15 વર્ષમાં આશરે ₹7 લાખ બચે છે, ટેક્સ-ફ્રી વ્યાજ ઉપરાંત. PPFનો દર દર ત્રિમાસિકે બદલાય છે, તેથી આને ફક્ત ઉદાહરણ ગણો. તમારી પોતાની જમા રકમની ગણતરી PPF કેલ્ક્યુલેટરથી કરો.

₹1.5 લાખની મર્યાદા ભરવી: એક નમૂનારૂપ રીત

ઓલ્ડ રિજીમના એક નોકરિયાત વ્યક્તિને લો જેની EPF કપાત વર્ષે ₹21,600 છે (₹15,000ના માસિક બેઝિકના 12%) અને જેની કોઈ હોમ લોન કે સ્કૂલ ફી નથી. એટલે ₹1,28,400ની જગ્યા બાકી રહે છે. તેને ભરવાની એક સમજદાર રીત પ્રોડક્ટ પ્રમાણે નહીં, પણ લક્ષ્ય પ્રમાણે છે:

• લાંબા ગાળાની સલામતી: PPFમાં વર્ષે ₹60,000 (મહિને ₹5,000, 5 તારીખ પહેલાં જમા).
• લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિ: ELSS ફંડમાં વર્ષે ₹60,000 (SIPથી મહિને ₹5,000).
• સુરક્ષા: ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સ પ્રીમિયમ માટે ₹8,400 બાકી, જે પણ ગણાય છે.

આ મિશ્રણ ઇક્વિટી એક્સપોઝર સાથે સરકારી ગેરંટીવાળો, ટેક્સ-ફ્રી આધાર આપે છે, અને લિક્વિડિટી પણ વાજબી રાખે છે કારણ કે દરેક ELSS હપ્તો ત્રણ વર્ષ પછી છૂટો થાય છે. આ ઉદાહરણ છે, ભલામણ નથી. તમારી પોતાની વહેંચણી તમારા લક્ષ્યો, હાલની સંપત્તિ અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખવી જોઈએ.

સામાન્ય ભૂલો

• માર્ચમાં ઉતાવળ. છેલ્લી ઘડીએ ખરીદનારા ઘણી વાર અયોગ્ય વીમા પોલિસી લઈ બેસે છે. રોકાણ આખા વર્ષમાં વહેંચો, જેમ કે માસિક ELSS SIP કે PPF જમા.
• એક જ રૂપિયો બે વાર ગણવો. ₹1.5 લાખની મર્યાદા બધી વસ્તુઓ વચ્ચે વહેંચાયેલી છે, દરેક માટે અલગ નહીં.
• ન્યૂ રિજીમ ભૂલી જવું. જો તમે ન્યૂ રિજીમમાં હો, તો સેક્શન 123ના રોકાણથી કોઈ કપાત મળતી નથી. તેમને ફક્ત તેમના વળતરના આધારે મૂલવો.
• PPFનો મહિનાની 5 તારીખનો નિયમ ચૂકી જવો. 5 તારીખ પછી જમા કરેલી રકમ પર એ મહિનાનું વ્યાજ મળતું નથી.

મુખ્ય મુદ્દા

• 80C હવે ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025નો સેક્શન 123 (શેડ્યૂલ XV સાથે) છે. મર્યાદા હજી ₹1.5 લાખ છે, અને ફક્ત ઓલ્ડ રિજીમમાં.
• NPSને સેક્શન 124 (જૂનો 80CCD(1B)) હેઠળ વધારાના ₹50,000 મળે છે, અને હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સની સેક્શન 126 (જૂનો 80D) હેઠળ પોતાની મર્યાદા છે.
• PPF (7.1%) અને SSY (8.2%) ટેક્સ-ફ્રી અને સરકારી ગેરંટીવાળા છે. ELSSમાં સૌથી ઓછું લોક-ઇન છે. NSC, SCSS અને FDનું વ્યાજ ટેક્સપાત્ર છે.
• 30%ના સ્લેબમાં પૂરા ₹1.5 લાખથી વર્ષે ₹46,800 બચે છે. 5%ના સ્લેબમાં ફક્ત ₹7,800.
• પહેલાં EPF, હોમ લોનની મૂળ રકમ અને ટ્યુશન ફી તપાસો. તે કદાચ પહેલેથી મર્યાદા ભરી દેતા હોય.