NSC vs ટેક્સ સેવિંગ FD: 5 વર્ષમાં કયું વધુ વળતર આપે?

ઑક્ટોબર 2026ના દરે નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) વર્ષે 7.7% આપે છે, વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ સાથે, જ્યારે મોટી બેંકોની 5 વર્ષની ટેક્સ સેવર FD સામાન્ય લોકો માટે આશરે 6% થી 6.5% આપે છે. બંનેમાં તમારા પૈસા પાંચ વર્ષ માટે લૉક રહે છે અને બંને જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થાની કપાત માટે પાત્ર છે, પણ NSC સામાન્ય રીતે ટેક્સ પછી વધુ આપે છે, સરકારી ગેરંટી ધરાવે છે અને તેમાં TDS નથી. ટેક્સ સેવર FD મુખ્યત્વે વધુ દર મેળવતા સિનિયર સિટીઝન માટે કે ત્રિમાસિક વ્યાજ જોઈતું હોય તેવા લોકો માટે યોગ્ય છે.

દરેક પ્રોડક્ટ શું છે

નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC VIII ઇશ્યૂ)

પોસ્ટ ઑફિસ દ્વારા ભારત સરકાર જારી કરતું 5 વર્ષનું સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ.

• દર: ઑક્ટોબર–ડિસેમ્બર 2026માં ખરીદેલા સર્ટિફિકેટ પર વર્ષે 7.7%, વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ અને પાકતી મુદતે ચુકવણી. ખરીદીની તારીખનો દર પૂરાં પાંચ વર્ષ માટે ફિક્સ રહે છે.
• રોકાણ: ઓછામાં ઓછા ₹1,000, ₹100ના ગુણાંકમાં; કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી.
• કોણ ખરીદી શકે: નિવાસી વ્યક્તિઓ, જેમાં સંયુક્ત ધારકો અને સગીર વતી વાલી પણ આવે. NRI નવાં સર્ટિફિકેટ ખરીદી શકતા નથી.
• સ્વરૂપ: તમારા પોસ્ટ ઑફિસ ખાતા કે પાસબુકમાં ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે જારી થાય છે.

ટેક્સ સેવર ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ

5 વર્ષના લૉક-ઇનવાળી બેંક FD, જે કપાત માટે પાત્ર છે.

• દર: દરેક બેંક નક્કી કરે છે. ઑક્ટોબર 2026ની શરૂઆતમાં SBIએ સામાન્ય લોકો માટે 5–10 વર્ષની ડિપોઝિટ પર 6.05% દર્શાવ્યો હતો; ખાનગી અને સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો વધુ આપી શકે. સિનિયર સિટીઝનને સામાન્ય રીતે વધારાનું માર્જિન મળે છે.
• રોકાણ: સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા ₹100 થી ₹1,000; કપાત માટે વર્ષે ફક્ત ₹1.5 લાખ જ ગણાય છે.
• વ્યાજ: ત્રિમાસિક ચુકવણી, કે ફરી રોકાણ (ક્યુમ્યુલેટિવ).
• લૉક-ઇન: 5 વર્ષ; તોડી કે ગીરવે મૂકી શકાતી નથી.

NSC vs ટેક્સ સેવર FD: સરખામણી કોષ્ટક

ઉદાહરણથી સમજો: 5 વર્ષ માટે ₹1.5 લાખ

ધારો કે તમે ઑક્ટોબર 2026માં ₹1.5 લાખ રોકો છો, જૂની વ્યવસ્થામાં 30% સ્લેબમાં છો (સેસ સાથે 31.2%), અને પાકતી મુદત સુધી રાખો છો. FD દર SBIનો સામાન્ય દર 6.05% છે, ત્રિમાસિક ચક્રવૃદ્ધિ સાથે.

NSC 7.7%ના દરે, વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ પાકતી રકમ = 1,50,000 × (1.077)^5 ≈ ₹2,17,355 કુલ વ્યાજ ≈ ₹67,355

દર વર્ષે જમા થતું વ્યાજ:

ટેક્સ સેવર FD 6.05%ના દરે, ત્રિમાસિક ચક્રવૃદ્ધિ પાકતી રકમ = 1,50,000 × (1 + 0.0605/4)^20 ≈ ₹2,02,526 કુલ વ્યાજ ≈ ₹52,526

ટેક્સ પછી (મૂળ ₹1.5 લાખ પરની કપાત અવગણીને, જે બંનેમાં સરખી છે)

• 31.2% ટેક્સ પછી NSCનું વ્યાજ: ₹67,355 × 0.688 ≈ ₹46,340
• 31.2% ટેક્સ પછી FDનું વ્યાજ: ₹52,526 × 0.688 ≈ ₹36,138

₹1.5 લાખના રોકાણ પર NSC આશરે ₹10,200 આગળ રહે છે. એમાં એક વધુ વાત છે: વર્ષ 1–4માં જમા થયેલું NSCનું ₹51,815 વ્યાજ દરેક વર્ષે નવી કપાત તરીકે ક્લેમ કરી શકાય, જો ₹1.5 લાખની મર્યાદામાં જગ્યા બાકી હોય. જો તમે EPF અને બીજી વસ્તુઓથી મર્યાદા પહેલેથી ભરી દો છો, તો આ વધારાનો ફાયદો તમારા માટે કંઈ કામનો નથી.

આ આંકડા ફક્ત સમજવા માટે છે અને 30% સ્લેબ ધારે છે. સરખામણી માટે તમારી બેંકનો દર FD કેલ્ક્યુલેટરમાં નાખીને જુઓ.

FY 2026-27માં ટેક્સના નિયમો

ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025એ 1 એપ્રિલ 2026થી 1961ના એક્ટનું સ્થાન લીધું છે, અને કપાત હવે શેડ્યૂલ XV સાથે વાંચવાના સેક્શન 123 હેઠળ છે (પહેલાં જૂનો સેક્શન 80C). NSC અને 5 વર્ષની ટેક્સ સેવર FD બંને પાત્ર યાદીમાં યથાવત્ છે, અને કુલ મર્યાદા ₹1.5 લાખ જ રહે છે. પૂરી યાદી માટે જુઓ 80C હેઠળ ટેક્સ બચતના વિકલ્પો.

NSC

• વ્યાજ તમને ફક્ત પાકતી મુદતે મળે છે, છતાં તે દર વર્ષે જમા થવાના આધારે ટેક્સપાત્ર છે. એકસાથે મોટું ટેક્સ બિલ અને રિટર્નમાં મેળ ન ખાવાની સમસ્યા ટાળવા, પાંચમા વર્ષે એકસાથે નહીં પણ દર વર્ષે તેને "અન્ય સ્રોતોમાંથી આવક" હેઠળ દર્શાવો.
• વર્ષ 1–4નું વ્યાજ ફરી રોકાણ થયેલું ગણાય છે અને સહિયારી મર્યાદાની અંદર કપાત તરીકે ક્લેમ કરી શકાય છે.
• TDS નથી, તેથી ટેક્સ તમારે જાતે દર્શાવીને ભરવો પડે.

ટેક્સ સેવર FD

• વ્યાજ ચૂકવાય કે ફરી રોકાય, દર વર્ષે સ્લેબ રેટ પર ટેક્સપાત્ર છે.
• જો એક બેંકમાંથી વર્ષનું કુલ વ્યાજ ₹50,000થી વધુ થાય (સિનિયર સિટીઝન માટે ₹1 લાખ), તો બેંક નવા એક્ટના સેક્શન 393 (જૂનો સેક્શન 194A) હેઠળ 10% TDS કાપે છે. જો તમારો અંતિમ ટેક્સ શૂન્ય હોય તો ફોર્મ 15G કે 15H આપો.

નવી ટેક્સ વ્યવસ્થામાં

નવી વ્યવસ્થામાં બેમાંથી કોઈ પર કપાત મળતી નથી. ત્યારે બંને ફક્ત 5 વર્ષની ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ પ્રોડક્ટ તરીકે સ્પર્ધા કરે છે, અને કોઈ બેંક તમને વધુ દર ન આપે તો સામાન્ય રીતે NSCનો વધુ દર જીતે છે. કઈ વ્યવસ્થા પસંદ કરવી? જુઓ નવી vs જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા.

ટેક્સ સેવર FD ક્યારે હજી યોગ્ય ગણાય

• સિનિયર સિટીઝન: બેંકો સામાન્ય રીતે સિનિયર માટે 0.50 થી 1 ટકા પોઇન્ટ વધારે આપે છે. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સિનિયરને NSCના 7.7%ની નજીક કે તેથી વધુ દર આપી શકે. સિનિયરને ₹1 લાખની ઊંચી TDS મર્યાદા, જૂની વ્યવસ્થામાં ₹50,000ની વ્યાજ કપાત (જૂનો સેક્શન 80TTB), અને ત્રિમાસિક ચુકવણીનો પણ ફાયદો મળે છે, જે NSCમાં નથી.
• નિયમિત આવકની જરૂર: NSC પાકતી મુદત સુધી કંઈ ચૂકવતું નથી; ટેક્સ સેવર FD ત્રિમાસિક વ્યાજ આપી શકે.
• સુવિધા: ટેક્સ સેવર FD નેટ બેંકિંગથી તરત ખોલી શકાય. NSC ઇન્ડિયા પોસ્ટ સિસ્ટમ દ્વારા મળે છે, જે કેટલાક રોકાણકારોને ઓછી અનુકૂળ લાગે છે.

યાદ રાખો કે પ્રતિ ડિપોઝિટર પ્રતિ બેંક ₹5 લાખથી વધુની બેંક ડિપોઝિટનો વીમો નથી; વાંચો બેંક ડૂબે તો શું થાય. વધુ દર આપતી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોમાં આ વધુ મહત્ત્વનું છે.

NSC ક્યારે વધુ યોગ્ય છે

• તમે ઊંચા સ્લેબમાં છો અને પાંચ વર્ષમાં ટેક્સ પછીનું શ્રેષ્ઠ ફિક્સ્ડ વળતર ઇચ્છો છો.
• તમે ડિપોઝિટ-વીમાની મર્યાદા વગરની સરકારી ગેરંટી ઇચ્છો છો.
• પાકતી મુદત પહેલાં તમને વ્યાજની જરૂર નથી.
• પછીથી લોન માટે સર્ટિફિકેટ ગીરવે મૂકવું પડે એવું બની શકે, જેની ટેક્સ સેવર FDમાં છૂટ નથી.

PPF અને ELSSનું શું?

જો તમે ટેક્સ બચતની પ્રોડક્ટ પસંદ કરી રહ્યા હો, તો NSC અને ટેક્સ સેવર FD જ એવી બે છે જેની મુદત ફિક્સ 5 વર્ષ છે. PPF હાલમાં ટેક્સ-ફ્રી વ્યાજ સાથે 7.1% આપે છે પણ 15 વર્ષનું લૉક-ઇન છે, અને ELSSમાં 3 વર્ષનું લૉક-ઇન અને ઇક્વિટીનું જોખમ છે. તેમની સાથે-સાથે સરખામણી માટે વાંચો PPF vs FD vs ELSS.

કેવી રીતે ખરીદવું

NSC: KYC (આધાર, PAN, ફોટો) અને ચેક સાથે પોસ્ટ ઑફિસ જાઓ, કે પોસ્ટ ઑફિસ સેવિંગ્સ ખાતું હોય તો ઇન્ડિયા પોસ્ટના ઇન્ટરનેટ બેંકિંગથી ખરીદો. સર્ટિફિકેટ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે જમા થાય છે.

ટેક્સ સેવર FD: તમારી બેંકના નેટ બેંકિંગ કે એપમાં "ટેક્સ સેવર" વિકલ્પ અને 5 વર્ષની મુદત પસંદ કરીને ખોલો. વધુ TDSથી બચવા PAN આપો.

મુખ્ય મુદ્દા

• NSC ઑક્ટોબર–ડિસેમ્બર 2026 માટે 7.7% આપે છે, વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ અને પાંચ વર્ષ માટે ફિક્સ; ટેક્સ સેવર FDના દર બેંક મુજબ અલગ છે.
• બંને ફક્ત જૂની વ્યવસ્થામાં જૂના સેક્શન 80C / સેક્શન 123 હેઠળ ₹1.5 લાખની કપાત માટે પાત્ર છે.
• બંનેનું વ્યાજ ટેક્સપાત્ર છે; NSCમાં TDS નથી અને તેના વર્ષ 1–4ના વ્યાજ પર કપાત ક્લેમ કરી શકાય છે.
• 30% સ્લેબમાં ₹1.5 લાખ પર, ટેક્સ પછી NSC 6.05%ની ટેક્સ સેવર FD કરતાં આશરે ₹10,000 આગળ રહે છે.
• વધુ દર મેળવતા અને ત્રિમાસિક ચુકવણી ઇચ્છતા સિનિયર માટે ટેક્સ સેવર FD યોગ્ય હોઈ શકે.
• સામાન્ય સંજોગોમાં બેમાંથી કોઈ વહેલું તોડી શકાતું નથી, તેથી પાંચ વર્ષ રાખી શકો એટલા જ પૈસા રોકો.