CGTMSE ગેરંટી ફી કપાઈ? MSME લોનમાં આ રીતે મિલાન કરો
MSME લોન પર ગેરંટી ફી કપાઈ? CGTMSE દરો, પહેલા વર્ષ અને પ્રો-રેટા નિયમો અને સેંક્શન લેટર સાથે તેનું મિલાન કરો, ₹25 લાખના ઉદાહરણ સાથે.
આ લેખમાં
MSME લોન પર ગેરંટી ફીની કપાત સામાન્ય રીતે એ વાર્ષિક ગેરંટી ફી (AGF) હોય છે જે તમારી બેંક CGTMSE (કે બીજા કોઈ ગેરંટી ટ્રસ્ટ)ને ચૂકવે છે અને તમારી પાસેથી વસૂલે છે. તમે ત્રણ તપાસમાં તેનું મિલાન કરી શકો: તમારી લોનની સાઇઝનો દર સ્લેબ, ફી કઈ રકમ પર લાગી (પહેલા વર્ષે ગેરંટીડ રકમ પર, પછી બાકી રકમ પર, 31 માર્ચ સુધી પ્રો-રેટા), અને શું તમારા સેંક્શન લેટર અને કી ફેક્ટ્સ સ્ટેટમેન્ટમાં લખ્યું છે કે ફી તમારી પાસેથી લેવાશે. નીચેના દરો 1 એપ્રિલ 2025થી મંજૂર કે રિન્યૂ થયેલી ગેરંટી માટે CGTMSEના સ્ટાન્ડર્ડ દરો છે, નવેમ્બર 2026 સુધીના.
ગેરંટી પોતે કેવી રીતે કામ કરે છે તે જાણવા અમારી CGTMSE કોલેટરલ વગરની લોન ગાઇડ જુઓ. આ પેજ કપાતની તપાસ વિશે છે.
તમારા સ્ટેટમેન્ટમાં ફી કેમ દેખાય છે
- ગેરંટી લેન્ડરનું રક્ષણ કરે છે, તમારું નહીં. કવર ચાલુ રાખવા લેન્ડર ફી ચૂકવે છે.
- ફી ઋણધારક પાસેથી વસૂલવી કે નહીં, તે CGTMSE લેન્ડરના વિવેક પર છોડે છે. મોટા ભાગની બેંકો વસૂલે છે, તમારા કરંટ કે CC ખાતામાંથી સીધું ડેબિટ કરીને.
- ગેરંટી દર વર્ષે રિન્યૂ થાય છે, તેથી લોન બંધ થાય કે કવર પૂરું થાય ત્યાં સુધી આ કપાત દર વર્ષે થાય છે.
- બીજી યોજનાઓની પોતાની ગેરંટી ફી હોય છે: મુદ્રા લોન ઘણી વાર NCGTCના ગેરંટી ફંડથી કવર થાય છે, અને CGSS હેઠળ સ્ટાર્ટઅપ લોન પર અલગ ફી લાગે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા અને પીએમ સ્વનિધિમાં ગેરંટી ફી સરકાર ચૂકવે છે.
CGTMSEના દર સ્લેબ
| લોનની રકમ | વાર્ષિક સ્ટાન્ડર્ડ દર |
|---|---|
| ₹10 લાખ સુધી | 0.37% |
| ₹10 લાખથી ₹50 લાખ | 0.55% |
| ₹50 લાખથી ₹1 કરોડ | 0.60% |
| ₹1 કરોડથી ₹2 કરોડ | 0.85% |
| ₹2 કરોડથી ₹5 કરોડ | 1.00% |
| ₹5 કરોડથી ₹8 કરોડ | 1.10% |
| ₹8 કરોડથી ₹10 કરોડ | 1.20% |
તમારા લેન્ડરનો ખરો દર સ્ટાન્ડર્ડ દરથી અલગ હોઈ શકે:
- લેન્ડરની છૂટ કે પ્રીમિયમ: સારા ક્લેમ રેકોર્ડવાળા લેન્ડર્સને સ્ટાન્ડર્ડ દર પર 10% છૂટ મળે છે; બાકીના તેના પર 15%થી 70% સુધી રિસ્ક પ્રીમિયમ ચૂકવે છે. આ લેન્ડર પર આધાર રાખે છે, તમારા પર નહીં.
- ઋણધારકને છૂટ: મહિલાઓ, SC/ST, દિવ્યાંગજનો અને કેટલીક બીજી શ્રેણીઓને 10% છૂટ મળે છે, અને અમુક પ્રદેશો અને ZED-સર્ટિફાઇડ યુનિટ્સને વધુ છૂટ, એક કુલ મર્યાદા સુધી.
- GST: તપાસો કે તમારી કપાત એક જ રકમ છે કે ફી અને GST અલગ બતાવ્યા છે; બેંક પાસે બ્રેક-અપ માંગો.
રકમ કેવી રીતે ગણાય છે
CGTMSEના પ્રકાશિત નિયમો આ રીતે કામ કરે છે:
- પહેલું વર્ષ: ફી આખા એક વર્ષ માટે ગણાય છે, સામાન્ય રીતે ગેરંટીડ રકમ પર (જે ટર્મ લોન પૂરી ડિસ્બર્સ નથી થઈ, તેમાં ગેરંટી રકમ પર).
- બીજી ચૂકવણી: પહેલું વર્ષ પૂરું થાય ત્યાંથી 31 માર્ચ સુધીના દિવસો પ્રમાણે પ્રો-રેટા, બાકી રકમ પર, 365 દિવસનું વર્ષ ગણીને.
- પછીનાં વર્ષો: દર નાણાકીય વર્ષે બાકી રકમ પર આખા વર્ષની ફી; છેલ્લું વર્ષ પ્રો-રેટા.
- વર્કિંગ કેપિટલ: લેન્ડર વર્ષ માટે "અંદાજિત મહત્તમ બાકી"નો આંકડો અપડેટ કરી શકે છે. જો ન કરે, તો ફી ગયા વર્ષની બાકી રકમ કે ગેરંટીડ રકમ પર લાગી શકે. આ કારણે CC લેનારાઓને ક્યારેક ખરેખર વાપરેલી રકમ કરતાં વધુ પર ફી દેખાય છે.
ઉદાહરણ: ₹25 લાખની ટર્મ લોન
એક નાના મેન્યુફેક્ચરરને CGTMSE હેઠળ ₹25 લાખની ટર્મ લોન મળે છે, ગેરંટી 15 જુલાઈ 2026થી લાગુ, સ્ટાન્ડર્ડ 0.55% દરે. બધાં બેલેન્સ માત્ર ઉદાહરણ માટે છે.
| સમયગાળો | આધાર | ગણતરી | ફી |
|---|---|---|---|
| વર્ષ 1: 15 જુલાઈ 2026થી 14 જુલાઈ 2027 | ગેરંટીડ રકમ ₹25,00,000 | ₹25,00,000 × 0.55% | ₹13,750 |
| 15 જુલાઈ 2027થી 31 માર્ચ 2028 (261 દિવસ) | બાકી ₹20,40,000 | ₹20,40,000 × 0.55% × 261 ÷ 365 | ₹8,023 |
| નાણાકીય વર્ષ 2028-29 | બાકી ₹17,00,000 | ₹17,00,000 × 0.55% | ₹9,350 |
હવે બેંકે ખરેખર કાપેલી રકમ સાથે સરખાવો:
- વર્ષ 1માં ₹16,225ની કપાત: આ ₹13,750 × 1.18 છે, તો પૂછો કે શું ઉપરથી 18% GST ઉમેરાયો છે.
- ₹15,750ની કપાત: આ 0.63% છે, એટલે કે સ્ટાન્ડર્ડ દર વત્તા 15% રિસ્ક પ્રીમિયમ. બેંકને પૂછો કે તેને કયો રેટ બેન્ડ લાગુ પડે છે.
- મહિલાની માલિકીનું યુનિટ: 10% ઋણધારક છૂટ સાથે દર 0.495% થાય (CGTMSEનું ટેબલ તેને 0.50% પર રાઉન્ડ કરે છે), તો વર્ષ 1ની ફી ₹13,750 નહીં, લગભગ ₹12,375થી ₹12,500 હોવી જોઈએ.
- એક વર્ષમાં બે કપાત: તપાસો કે એક પ્રો-રેટા બાકી છે અને બીજી આવતા વર્ષની ફી. જો નહીં, તો રિવર્સલ માંગો.
આ ફી તમારા કુલ ઉધારના ખર્ચમાં કેટલો ઉમેરો કરે છે તે જોવા EMI કેલ્ક્યુલેટરમાં લોન ચલાવો અને વાર્ષિક ફીને વ્યાજમાં ઉમેરો.
કયા કાગળો સાચવી રાખવા
- સેંક્શન લેટર અને કી ફેક્ટ્સ સ્ટેટમેન્ટ (ગેરંટી ફીની શરત જુઓ)
- બેંક પાસેથી તમારો CGPAN (ગેરંટી રેફરન્સ નંબર)
- દરેક ફી ડેબિટ એડવાઇસ અને 31 માર્ચનાં બાકી બેલેન્સ બતાવતું લોન સ્ટેટમેન્ટ
- રેટ બેન્ડ, છૂટ અને GST અંગેનો પત્રવ્યવહાર
- છૂટની અપેક્ષા હોય તો શ્રેણીનો પુરાવો (મહિલા, SC/ST, દિવ્યાંગ)
બેંકને શું પૂછવું
તમારી બ્રાન્ચને ટૂંકી લેખિત વિનંતી મોકલો:
મને લોન ખાતા [નંબર] પર [તારીખ]ના રોજ CGTMSE/ગેરંટી ફીના નામે ₹[રકમ]ની કપાત દેખાય છે. કૃપા કરીને જણાવો: (1) CGPAN, (2) કયા સમયગાળાની ફી છે, (3) કઈ આધાર રકમ અને દરનો ઉપયોગ થયો, (4) કોઈ છૂટ કે રિસ્ક પ્રીમિયમ લગાવાયું કે નહીં, (5) તેમાં GST સામેલ છે કે નહીં, અને (6) મારા સેંક્શન લેટર કે KFSની એ શરત જે આ ફી વસૂલવાની મંજૂરી આપે છે.
સામાન્ય ગરબડ અને તેનો ઉકેલ
| તમને શું દેખાય છે | સંભવિત કારણ | શું કરવું |
|---|---|---|
| વપરાશ ઓછો હોવા છતાં આખી CC લિમિટ પર ફી | અંદાજિત મહત્તમ બાકી અપડેટ નથી થયું | આગલા રિન્યૂઅલ પહેલાં બેંક પાસે તે અપડેટ કરાવો |
| શ્રેણીની છૂટ નથી મળી | ગેરંટી અરજીમાં શ્રેણી નોંધાઈ નથી | પુરાવો જમા કરો અને બેંક પાસે આગળની ફી અપડેટ કરાવો |
| લોન બંધ થયા પછી ફી કપાઈ | સિસ્ટમમાં કવર બંધ નથી થયું | લેખિતમાં કવર બંધ કરવા અને રિવર્સલની માંગ કરો |
| ફી સેંક્શન લેટર કે KFSમાં નથી | જાણકારી આપવામાં ચૂક | રિવર્સલ માંગો; RBIના KFS નિયમો તમારી સંમતિ વગર ન જણાવેલા ચાર્જ પર રોક મૂકે છે |
| ફી સ્લેબ દર કરતાં વધુ | લેન્ડરનું રિસ્ક પ્રીમિયમ | લાગુ દર લેખિતમાં માંગો; તે લેન્ડર માટે CGTMSE નક્કી કરે છે |
રાજ્ય પાસેથી રિઇમ્બર્સમેન્ટનો ક્લેમ
ઘણાં રાજ્યોની MSME નીતિઓ ગેરંટી ફી પરત આપે છે. જેમ કે, ગુજરાતની યોજના પાત્ર માઇક્રો અને સ્મોલ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સની કોલેટરલ વગરની ટર્મ લોન પર પાંચ વર્ષ સુધી વાર્ષિક ગેરંટી ફીના 100% પરત આપે છે; જુઓ ગુજરાત MSME વ્યાજ સહાય. આ ક્લેમ માટે સામાન્ય રીતે દર વર્ષે ચૂકવેલી ફીનું બેંક સર્ટિફિકેટ જોઈએ, તેથી તે દર એપ્રિલમાં લઈ લો.
ફરિયાદ આગળ કેવી રીતે લઈ જવી
- બ્રાન્ચ મેનેજર, તમારી લેખિત પૂછપરછ અને સ્ટેટમેન્ટના અંશો સાથે.
- બેંકના ફરિયાદ નિવારણ કે નોડલ અધિકારી.
- જો 30 દિવસમાં ઉકેલ ન આવે, કે જવાબ સંતોષકારક ન હોય, તો cms.rbi.org.in પર RBI ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓમ્બડ્સમેન. ન જણાવેલા ચાર્જ કે ખોટી કપાતની ફરિયાદો બેંકો અને મોટા ભાગની NBFC માટે તેના દાયરામાં આવે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગેરંટી ફીની કપાત સામાન્ય રીતે CGTMSEની વાર્ષિક ફી હોય છે, જે લેન્ડર્સ દર વર્ષે તમારી પાસેથી વસૂલી શકે છે.
- પહેલું વર્ષ સામાન્ય રીતે ગેરંટીડ રકમ પર; પછીની ચૂકવણી બાકી પર 31 માર્ચ સુધી પ્રો-રેટા; પછીનાં વર્ષો બાકી પર આખા વર્ષનાં.
- ₹25 લાખના ઉદાહરણમાં ફી ₹13,750, ₹8,023 અને ₹9,350 હતી; આવા આંકડા તમારી કપાત સાથે સરખાવો.
- દરમાં ફરક સામાન્ય રીતે લેન્ડરની છૂટ કે પ્રીમિયમ, ઋણધારક શ્રેણીની છૂટ કે GSTથી આવે છે.
- CGPAN, આધાર રકમ, દર અને KFSની શરત લેખિતમાં માંગો, અને 30 દિવસમાં ઉકેલ ન આવે તો cms.rbi.org.in પર ફરિયાદ કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
બેંક દર વર્ષે CGTMSE ફી કેમ કાપે છે?
લોન કવરમાં રહે ત્યાં સુધી CGTMSE ગેરંટી દર વર્ષે રિન્યૂ થાય છે. લેન્ડર CGTMSEને વાર્ષિક ગેરંટી ફી ચૂકવે છે અને પોતાના વિવેકથી તે તમારી પાસેથી વસૂલી શકે છે, તેથી લોન બંધ થાય ત્યાં સુધી સામાન્ય રીતે વર્ષમાં એક વાર આ કપાત દેખાય છે.
CGTMSE ફી કઈ રકમ પર ગણાય છે?
પહેલા વર્ષે તે સામાન્ય રીતે ગેરંટીડ રકમ પર ગણાય છે. ત્યાર પછી બાકી રકમ પર લાગે છે, પહેલા વર્ષ પછીના વર્ષમાં 31 માર્ચ સુધીના દિવસો પ્રમાણે પ્રો-રેટા, અને પછી આખા વર્ષના આધારે. વર્કિંગ કેપિટલમાં લેન્ડર અંદાજિત મહત્તમ બાકીનો આંકડો અપડેટ કરી શકે છે.
શું બેંક એવી CGTMSE ફી લઈ શકે જે મારા સેંક્શન લેટરમાં નથી?
ફી તમારા સેંક્શન લેટર અને કી ફેક્ટ્સ સ્ટેટમેન્ટ (KFS)માં જણાવેલી હોવી જોઈએ. RBIના KFS નિયમો મુજબ KFSમાં ન લખેલા ચાર્જ તમારી સ્પષ્ટ સંમતિ વગર લઈ શકાતા નથી, તેથી બેંકને પૂછો કે આ ક્યાં જણાવ્યું હતું.
લોન વહેલી બંધ કરું તો શું CGTMSE ફી પાછી મળે?
જે સમયગાળાની ફી ચૂકવાઈ ગઈ છે તેની સામાન્ય રીતે નહીં. ખાતું બંધ થયા પછી બેંકે આગળનાં વર્ષોની ફી વસૂલવાનું બંધ કરવું જોઈએ. જો બંધ થયા પછી ફી કપાય, તો લેખિતમાં રિવર્સલ માંગો.
શું રાજ્ય સરકાર CGTMSE ફી પરત આપી શકે?
કેટલીક રાજ્ય યોજનાઓ આપે છે. જેમ કે, ગુજરાતની MSME યોજના પાત્ર માઇક્રો અને સ્મોલ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સની કોલેટરલ વગરની ટર્મ લોન પર પાંચ વર્ષ સુધી વાર્ષિક ગેરંટી ફી પરત આપે છે. ક્લેમ માટે દરેક ફી કપાતની ડેબિટ એડવાઇસ સાચવી રાખો.
આ લેખ ફક્ત સામાન્ય માહિતી માટે છે, વ્યક્તિગત નાણાકીય, ટેક્સ કે કાનૂની સલાહ નથી. કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા તમારી બેંક, લેન્ડર અથવા યોગ્ય સલાહકાર પાસેથી ખાતરી કરો.