ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ FY 2026-27: નવી અને જૂની રિજીમના દર
FY 2026-27 (ટેક્સ વર્ષ 2026-27) માટે નવી અને જૂની રિજીમના ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ, રિબેટ, માર્જિનલ રિલીફ, સરચાર્જ, સેસ અને ગણતરીનાં ઉદાહરણો.
આ લેખમાં
FY 2026-27 માટે ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ ગયા વર્ષ જેવા જ છે. નવી રિજીમમાં ₹4 લાખ સુધીની આવક પર ટેક્સ શૂન્ય છે, દર 5%ના પગથિયે વધીને ₹24 લાખથી ઉપર 30% થાય છે, અને રિબેટને કારણે ₹12 લાખ સુધીની ટેક્સપાત્ર આવક ટેક્સ-ફ્રી છે. જૂની રિજીમમાં 5%, 20% અને 30%ના સ્લેબ યથાવત્ છે. નવું છે તે કાયદો પોતે: 1 એપ્રિલ 2026થી આ દર ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025માં છે.
ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025 અને "ટેક્સ વર્ષ" 2026-27
ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025એ 1 એપ્રિલ 2026થી 1961 એક્ટનું સ્થાન લીધું. સ્લેબ ટેબલ વાંચવા માટે બે ફેરફાર મહત્ત્વના છે:
- "પ્રિવિયસ યર" અને "આકારણી વર્ષ"ની જગ્યાએ "ટેક્સ વર્ષ". 1 એપ્રિલ 2026થી 31 માર્ચ 2027 વચ્ચે કમાયેલી આવક સીધી ટેક્સ વર્ષ 2026-27 ગણાય છે. ઘણી જગ્યાએ હજી "FY 2026-27 / AY 2027-28" જોવા મળશે. બંને એ જ આવકની વાત કરે છે.
- સેક્શનના નંબર બદલાયા છે. નવી રિજીમ હવે સેક્શન 202 છે (જૂનો સેક્શન 115BAC). રિબેટ હવે સેક્શન 156 છે (જૂનો સેક્શન 87A). જૂના 80C જેવી કપાતો ચેપ્ટર VIIIમાં ગઈ છે, જે સેક્શન 123થી શરૂ થાય છે.
2026 દરમિયાન ભરાતાં FY 2025-26નાં રિટર્ન હજી 1961 એક્ટ અને તેના જૂના સેક્શન નંબર મુજબ જ ચાલે છે.
નવી ટેક્સ રિજીમના સ્લેબ FY 2026-27 (ડિફોલ્ટ)
નવી રિજીમ ડિફોલ્ટ રીતે લાગુ પડે છે. ઉંમર ગમે તે હોય, દરેક વ્યક્તિ માટે સ્લેબ એક જ છે.
| ટેક્સપાત્ર આવક | દર | સ્લેબના અંતે ટેક્સ (કુલ, સેસ પહેલાં) |
|---|---|---|
| ₹4,00,000 સુધી | શૂન્ય | ₹0 |
| ₹4,00,001 – ₹8,00,000 | 5% | ₹20,000 |
| ₹8,00,001 – ₹12,00,000 | 10% | ₹60,000 |
| ₹12,00,001 – ₹16,00,000 | 15% | ₹1,20,000 |
| ₹16,00,001 – ₹20,00,000 | 20% | ₹2,00,000 |
| ₹20,00,001 – ₹24,00,000 | 25% | ₹3,00,000 |
| ₹24,00,000થી વધુ | 30% | — |
નવી રિજીમની બીજી ખાસિયતો:
- સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન: પગાર અને પેન્શનની આવક માટે ₹75,000.
- રિબેટ (સેક્શન 156): ₹12 લાખ સુધીની ટેક્સપાત્ર આવક ધરાવતી નિવાસી વ્યક્તિઓ માટે ₹60,000 સુધી. તેથી ₹12 લાખ સુધીની સામાન્ય આવક ટેક્સ-ફ્રી છે, કે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન પછી ₹12.75 લાખનો પગાર.
- ખાસ દરવાળી આવક પર રિબેટ મળતું નથી. ઇક્વિટી STCG અને LTCG જેવા ખાસ દરે ટેક્સ લાગતા કેપિટલ ગેઇન પરનો ટેક્સ, તમારી કુલ આવક ₹12 લાખથી ઓછી હોય તો પણ ભરવો પડે. જુઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ.
- કપાત: લગભગ કોઈ નહીં. એમ્પ્લોયરનો NPS ફાળો એ ગણીગાંઠી માન્ય કપાતોમાંનો એક છે.
જૂની ટેક્સ રિજીમના સ્લેબ FY 2026-27
જૂની રિજીમ તમારે જાતે પસંદ કરવી પડે છે. તેના સ્લેબ ઉંમર પર આધાર રાખે છે.
| ટેક્સપાત્ર આવક | 60થી ઓછી | 60 થી 79 (નિવાસી) | 80 અને વધુ (નિવાસી) |
|---|---|---|---|
| ₹2,50,000 સુધી | શૂન્ય | શૂન્ય | શૂન્ય |
| ₹2,50,001 – ₹3,00,000 | 5% | શૂન્ય | શૂન્ય |
| ₹3,00,001 – ₹5,00,000 | 5% | 5% | શૂન્ય |
| ₹5,00,001 – ₹10,00,000 | 20% | 20% | 20% |
| ₹10,00,000થી વધુ | 30% | 30% | 30% |
- સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન: પગાર અને પેન્શન માટે ₹50,000.
- રિબેટ: ₹5 લાખ સુધીની ટેક્સપાત્ર આવક ધરાવતા નિવાસીઓ માટે ₹12,500 સુધી, તેથી ₹5 લાખ સુધીની આવક ટેક્સ-ફ્રી છે.
- કપાત: સેક્શન 123 (જૂનો 80C, ₹1.5 લાખ સુધી), સેક્શન 126 (જૂનો 80D), સેક્શન 124 હેઠળ NPS, હોમ લોનનું વ્યાજ, HRA અને બીજી ઘણી.
સરચાર્જ અને સેસ
બંને રિજીમમાં ઇન્કમ ટેક્સ વત્તા સરચાર્જ પર 4% હેલ્થ એન્ડ એજ્યુકેશન સેસ લાગુ પડે છે.
ઊંચી આવક પર સરચાર્જ લાગે છે:
| કુલ આવક | સરચાર્જ (નવી રિજીમ) | સરચાર્જ (જૂની રિજીમ) |
|---|---|---|
| ₹50 લાખ – ₹1 કરોડ | 10% | 10% |
| ₹1 કરોડ – ₹2 કરોડ | 15% | 15% |
| ₹2 કરોડ – ₹5 કરોડ | 25% | 25% |
| ₹5 કરોડથી વધુ | 25% | 37% |
ડિવિડન્ડ અને ઇક્વિટી કેપિટલ ગેઇન પર સરચાર્જ 15% સુધી મર્યાદિત છે. દરેક સરચાર્જ મર્યાદાથી થોડે ઉપર માર્જિનલ રિલીફ પણ લાગુ પડે છે. તે ટેક્સને વધારાની આવક કરતાં વધુ વધતો અટકાવે છે.
₹12 લાખ નજીક માર્જિનલ રિલીફ (નવી રિજીમ)
₹60,000નું રિબેટ કાં તો પૂરું મળે કાં બિલકુલ નહીં: ટેક્સપાત્ર આવક ₹12 લાખ પાર કરે કે તરત તે બંધ થઈ જાય છે. કોઈ ઉપાય વગર, ₹10,000 વધુ કમાવાથી ₹61,500 ટેક્સ લાગી શકે. માર્જિનલ રિલીફ આનો ઉકેલ છે. તે ટેક્સ (સેસ પહેલાં)ને ટેક્સપાત્ર આવક ₹12 લાખથી જેટલી વધુ હોય તેટલી રકમ સુધી મર્યાદિત કરે છે.
| ટેક્સપાત્ર આવક | સ્લેબ ટેક્સ | માર્જિનલ રિલીફ પછી ટેક્સ | 4% સેસ સાથે |
|---|---|---|---|
| ₹12,00,000 | ₹60,000 | ₹0 (પૂરું રિબેટ) | ₹0 |
| ₹12,10,000 | ₹61,500 | ₹10,000 | ₹10,400 |
| ₹12,50,000 | ₹67,500 | ₹50,000 | ₹52,000 |
| ₹12,70,000 | ₹70,500 | ₹70,000 | ₹72,800 |
| ₹12,75,000 | ₹71,250 | ₹71,250 (રિલીફ નહીં) | ₹74,100 |
રિલીફ ત્યાં પૂરી થાય છે જ્યાં સ્લેબ ટેક્સ વધારાની રકમ જેટલો થાય: ₹60,000 + 15% × વધારો = વધારો, તેથી વધારો આશરે ₹70,588 થાય. એટલે માર્જિનલ રિલીફ આશરે ₹12,70,588ની ટેક્સપાત્ર આવક સુધી લાગુ પડે છે, જે આશરે ₹13.46 લાખનો પગાર થાય. ક્યારેક મર્યાદા તરીકે "₹12.75 લાખ" લખેલું જોવા મળે છે. એ આંકડો એ પગાર છે જેનાથી બરાબર ₹12 લાખની ટેક્સપાત્ર આવક થાય, માર્જિનલ રિલીફનો અંત નહીં.
પાંચ પગલાંમાં તમારો ટેક્સ ગણો
- કુલ ગ્રોસ આવક ઉમેરો: પગાર, બચત ખાતા અને FDનું વ્યાજ, ભાડું, ધંધાની આવક અને કેપિટલ ગેઇન.
- તમારી રિજીમ જે છૂટ આપે તે બાદ કરો. નવી રિજીમમાં મુખ્યત્વે ₹75,000નું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન. જૂની રિજીમમાં ₹50,000નું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન વત્તા સેક્શન 123 (જૂનો 80C) અને સેક્શન 126 (જૂનો 80D) જેવી ચેપ્ટર VIIIની કપાતો, સાથે HRA જેવી મુક્તિઓ.
- સામાન્ય આવક પર સ્લેબના દર લગાવો, એક પછી એક સ્લેબ. દરેક સ્લેબની અંદરના ભાગ પર જ એ સ્લેબનો દર લાગે છે, તેથી ઊંચા સ્લેબમાં જવાથી નીચેની આવક પરનો ટેક્સ ક્યારેય વધતો નથી.
- પાત્ર હો તો રિબેટ કે માર્જિનલ રિલીફ લગાવો, પછી ઇક્વિટી કેપિટલ ગેઇન જેવી ખાસ દરવાળી આવક પરનો ટેક્સ ઉમેરો.
- સરચાર્જ (જો હોય) અને 4% સેસ ઉમેરો. પહેલેથી ભરેલો TDS અને એડવાન્સ ટેક્સ બાદ કરીને જાણો કેટલું ભરવાનું બાકી છે, કે કેટલું રિફંડ મળશે.
ઉદાહરણથી સમજો (નવી રિજીમ, પગારદાર)
ઉદાહરણ 1: ₹12.75 લાખ પગાર ટેક્સપાત્ર આવક = ₹12,75,000 − ₹75,000 = ₹12,00,000. સ્લેબ ટેક્સ = ₹60,000. ₹60,000ના રિબેટથી ટેક્સ શૂન્ય થાય છે.
ઉદાહરણ 2: ₹18 લાખ પગાર ટેક્સપાત્ર આવક = ₹18,00,000 − ₹75,000 = ₹17,25,000.
- ₹4–8 લાખ પર 5% = ₹20,000
- ₹8–12 લાખ પર 10% = ₹40,000
- ₹12–16 લાખ પર 15% = ₹60,000
- ₹16–17.25 લાખ પર 20% = ₹25,000
- ટેક્સ = ₹1,45,000; વત્તા 4% સેસ (₹5,800) = ₹1,50,800
ઉદાહરણ 3: ₹30 લાખ પગાર ટેક્સપાત્ર આવક = ₹29,25,000. ₹24 લાખ સુધીનો ટેક્સ = ₹3,00,000. બાકીના ₹5,25,000 પર 30%થી ₹1,57,500 ઉમેરાય. ટેક્સ = ₹4,57,500; વત્તા સેસ (₹18,300) = ₹4,75,800.
એ જ ₹18 લાખના પગાર પર જૂની રિજીમમાં ફક્ત ₹1.5 લાખની 80C કપાત હોય, તો ટેક્સપાત્ર આવક ₹16 લાખ થાય. તેનો ટેક્સ ₹2,92,500 + સેસ = ₹3,04,200, લગભગ બમણો. જૂની રિજીમ ફાયદાકારક બને તે પહેલાં કેટલી કપાત જોઈએ તે અમારી નવી vs જૂની ટેક્સ રિજીમ ગાઇડમાં જુઓ. તમારા પોતાના આંકડા ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટરમાં ચકાસી શકો.
મુખ્ય મુદ્દા
- FY 2026-27ના સ્લેબ યથાવત્ છે: નવી રિજીમમાં ₹4 લાખ સુધી શૂન્ય, પછી 5%ના પગથિયે ₹24 લાખથી ઉપર 30%. જૂની રિજીમમાં ₹2.5 લાખથી ઉપર 5%/20%/30%.
- આ દર હવે ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025માં છે. નવી રિજીમ સેક્શન 202 (જૂનો 115BAC) છે અને રિબેટ સેક્શન 156 (જૂનો 87A) છે.
- નવી રિજીમમાં ₹12 લાખ સુધીની ટેક્સપાત્ર આવક ટેક્સ-ફ્રી છે (₹12.75 લાખ પગાર). માર્જિનલ રિલીફ આશરે ₹12.71 લાખની ટેક્સપાત્ર આવક સુધી આ ઉછાળો હળવો કરે છે.
- બધા ટેક્સ વત્તા સરચાર્જ પર 4% સેસ લાગે છે. સરચાર્જ ₹50 લાખથી શરૂ થાય છે અને નવી રિજીમમાં વધુમાં વધુ 25% છે.
- ખાસ દરવાળા કેપિટલ ગેઇન પરના ટેક્સ પર રિબેટ મળતું નથી.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
FY 2026-27 માટે નવી રિજીમના ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ કયા છે?
₹4 લાખ સુધી શૂન્ય, ₹4 થી 8 લાખ પર 5%, ₹8 થી 12 લાખ પર 10%, ₹12 થી 16 લાખ પર 15%, ₹16 થી 20 લાખ પર 20%, ₹20 થી 24 લાખ પર 25% અને ₹24 લાખથી વધુ પર 30%. આ FY 2025-26 જેવા જ છે, કોઈ ફેરફાર નથી.
શું FY 2026-27માં ₹12 લાખ સુધીની આવક ટેક્સ-ફ્રી છે?
નવી રિજીમમાં ₹12 લાખ સુધીની ટેક્સપાત્ર આવક ધરાવતી નિવાસી વ્યક્તિ સેક્શન 156 (જૂનો સેક્શન 87A) હેઠળ ₹60,000 સુધીના રિબેટને કારણે કોઈ ટેક્સ ભરતી નથી. પગારદાર લોકો માટે ₹75,000ના સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનથી આ મર્યાદા ₹12.75 લાખના પગાર સુધી પહોંચે છે.
નવી રિજીમમાં ₹13 લાખની આવક પર કેટલો ટેક્સ?
₹13 લાખની ટેક્સપાત્ર આવક પર સ્લેબ ટેક્સ ₹75,000 છે, અને એ સ્તરે માર્જિનલ રિલીફ લાગુ પડતી નથી, તેથી તમે ₹75,000 વત્તા 4% સેસ, એટલે કે ₹78,000 ભરો છો. ₹13 લાખના પગાર પર ટેક્સપાત્ર આવક ₹12.25 લાખ થાય છે અને માર્જિનલ રિલીફ ટેક્સને ₹25,000 વત્તા સેસ સુધી મર્યાદિત કરે છે.
FY 2026-27 અને AY 2027-28માં શું ફરક છે?
1961 એક્ટ હેઠળ FY 2026-27માં કમાયેલી આવકની આકારણી AY 2027-28માં થતી. ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025 આ બંને શબ્દોની જગ્યાએ એક જ ટેક્સ વર્ષ લાવે છે, એટલે 1 એપ્રિલ 2026થી 31 માર્ચ 2027 સુધી કમાયેલી આવક ટેક્સ વર્ષ 2026-27 ગણાય છે.
શું નવી રિજીમમાં સિનિયર સિટીઝનને વધુ મુક્તિ મર્યાદા મળે?
ના. નવી રિજીમમાં બધી ઉંમર માટે એક જ સ્લેબ છે. જૂની રિજીમમાં 60 થી 79 વર્ષના નિવાસીઓ માટે ₹3 લાખ અને 80 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે ₹5 લાખની બેઝિક મુક્તિ યથાવત્ છે.
આ લેખ ફક્ત સામાન્ય માહિતી માટે છે, વ્યક્તિગત નાણાકીય, ટેક્સ કે કાનૂની સલાહ નથી. કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા તમારી બેંક, લેન્ડર અથવા યોગ્ય સલાહકાર પાસેથી ખાતરી કરો.