મારા નામે ફેક લોન સિબિલમાં? રિપોર્ટ કરી કેવી રીતે હટાવવી

"મારા સિબિલ રિપોર્ટમાં એવા લેન્ડરની પર્સનલ લોન દેખાય છે જેનું નામ મેં ક્યારેય સાંભળ્યું નથી, અને તે 90 દિવસથી ઓવરડ્યૂ છે. મેં તેના માટે ક્યારેય અરજી કરી નથી."

તમે ન લીધેલી લોન ઓળખની છેતરપિંડી (આઇડેન્ટિટી ફ્રોડ) છે, અને તે ભરવાની જવાબદારી તમારી નથી. એ જ દિવસે પગલાં લો: 1930 હેલ્પલાઇન કે cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ કરો, પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવો, લેન્ડરને લખીને લોનનો વિરોધ કરો, અને જે જે ક્રેડિટ બ્યુરોમાં તે દેખાય ત્યાં ડિસ્પ્યુટ કરો. RBIના નિયમો મુજબ બ્યુરો ફરિયાદનો ઉકેલ 30 દિવસમાં થવો જોઈએ, અને ન થાય તો તમે RBI ઓમ્બડ્સમેન પાસે જઈ શકો.

આવું કેમ થાય છે

ફ્રોડ કરનારા સામાન્ય રીતે આ વાપરે છે:

• લીક થયેલી કે આપેલી PAN અને આધારની કૉપી, ઉદાહરણ તરીકે હોટેલ, સિમ દુકાન, જોબ પોર્ટલ કે લોન એપમાંથી.
• નબળી KYC તપાસમાંથી પસાર થવા બનાવટી દસ્તાવેજો અને ફોટા.
• છેતરીને તમારી પાસે પૂરા કરાવેલા OTP કે વીડિયો KYC, ઘણી વાર નોકરી કે ઇનામના બહાને.
• નાની રકમ ઝડપથી આપતી ઇન્સ્ટન્ટ લોન એપ; જુઓ ફેક લોન એપ ફ્રોડ.
• તમારા દસ્તાવેજો સુધી પહોંચ ધરાવતી કોઈ નજીકની વ્યક્તિ.

પહેલો સંકેત ઘણી વાર લોન વિશેનો SMS, તમારો રિપોર્ટ એક્સેસ થયાનું બ્યુરો એલર્ટ, અજાણી ઇન્ક્વાયરી કે રિકવરી કૉલ હોય છે. ક્યારેક તે ત્યારે જ ખબર પડે છે જ્યારે સાચી લોનની અરજી નકારાય.

સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ઉકેલ

1. ચારેય ક્રેડિટ રિપોર્ટ ડાઉનલોડ કરો

CIBIL, Experian, Equifax અને CRIF High Markમાંથી તમારો મફત રિપોર્ટ લો; કેવી રીતે તે અમારી સિબિલ સ્કોર મફતમાં કેવી રીતે તપાસવો ગાઇડ બતાવે છે. ફ્રોડ લોન ફક્ત કેટલાક બ્યુરોમાં જ દેખાઈ શકે. દરેક શંકાસ્પદ એન્ટ્રી માટે લેન્ડર, એકાઉન્ટ નંબર, ખોલ્યાની તારીખ, રકમ અને સ્ટેટસ નોંધો. તમે ન ઓળખતા હો તેવી ઇન્ક્વાયરી પણ લખો. કોડ સિબિલ રિપોર્ટના કોડ સમજોમાં સમજાવ્યા છે.

2. 1930 કે cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ કરો

રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન 1930 પર કૉલ કરો કે cybercrime.gov.in પર નાણાકીય ફ્રોડ હેઠળ ફરિયાદ કરો. લોનનું વર્ણન કરો, રિપોર્ટનું પાનું જોડો, અને એક્નોલેજમેન્ટ નંબર સાચવો. તેનાથી ઝડપથી સત્તાવાર રેકોર્ડ બને છે.

3. પોલીસ FIR નોંધાવો

ઓળખપત્ર, ક્રેડિટ રિપોર્ટ અને સાયબર ક્રાઇમ એક્નોલેજમેન્ટ સાથે નજીકના પોલીસ સ્ટેશન કે સાયબર સેલમાં જાઓ. ઓળખ આધારિત લોન ફ્રોડમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023 હેઠળ ખોટી ઓળખ આપીને છેતરપિંડી અને બનાવટ (કલમ 319 અને 336), અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000 હેઠળ ઓળખની ચોરી અને કમ્પ્યુટર વડે ખોટી ઓળખ આપીને છેતરપિંડી (કલમ 66C અને 66D) જેવા ગુના લાગી શકે. કલમો પોલીસ નક્કી કરે છે; FIR કે ફરિયાદ રસીદની નકલ માંગો. લેન્ડર અને બ્યુરોને સામાન્ય રીતે તેની જરૂર પડે છે.

4. લેન્ડરને લખો

લેન્ડરના ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ ઓફિસરને (સંપર્ક તેની વેબસાઇટ પર હોવો જોઈએ) ઇમેઇલ કરીને સ્પષ્ટ જણાવો કે તમે લોન માટે અરજી કરી નથી, સહી કરી નથી કે પૈસા મેળવ્યા નથી. તેને કહો કે:

• વપરાયેલી અરજી, KYC દસ્તાવેજો, પૈસા જમા થયેલું ખાતું અને કૉલ કે વીડિયો KYCના રેકોર્ડ શેર કરે.
• એકાઉન્ટને ફ્રોડ તરીકે માર્ક કરે, તમારી સામેની વસૂલી બંધ કરે, અને
• ચારેય ક્રેડિટ બ્યુરોમાંથી રેકોર્ડ ડિલીટ કે સુધારે.

5. દરેક બ્યુરો સામે ડિસ્પ્યુટ કરો

દરેક બ્યુરોના ડિસ્પ્યુટ પેજ પર એકાઉન્ટ પસંદ કરો અને "account does not belong to me" કે તેની સૌથી નજીકનો વિકલ્પ પસંદ કરો. FIR કે સાયબર ક્રાઇમ એક્નોલેજમેન્ટ અને લેન્ડરને કરેલી ફરિયાદ અપલોડ કરો. RBIના વળતર ફ્રેમવર્ક (એપ્રિલ 2024થી અમલમાં) હેઠળ લેન્ડર પાસે 21 દિવસ અને બ્યુરો પાસે 9 દિવસ છે: કુલ 30 દિવસ. તે પછી વિલંબના દરેક કેલેન્ડર દિવસ માટે તમને ₹100 મળવા પાત્ર છે, જે ઉકેલના પાંચ કામકાજના દિવસમાં જમા થાય. વધુ વિગત: સિબિલ રિપોર્ટમાં ભૂલ સામે ડિસ્પ્યુટ.

6. તમારી ઓળખ સુરક્ષિત કરો

• UIDAIની વેબસાઇટ કે એપ પર તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સ લૉક કરો.
• નેટ-બેંકિંગ અને ઇમેઇલના પાસવર્ડ બદલો; ક્યારેય OTP શેર ન કરો.
• જો લેન્ડર કોઈ એવી એપ કે કંપની હોય જેનો પત્તો ન મળે, તો તે RBI-નિયમનકારી છે કે નહીં તપાસો અને sachet.rbi.org.in પર રિપોર્ટ કરો.
• કોઈ લેન્ડર તમારો રિપોર્ટ એક્સેસ કરે ત્યારે જણાવતા બ્યુરો એલર્ટ ચાલુ કરો અને વાંચો.

7. RBI ઓમ્બડ્સમેન પાસે જાઓ

જો લેન્ડર કે બ્યુરો 30 દિવસમાં ફરિયાદનો ઉકેલ ન લાવે, અયોગ્ય રીતે નકારે કે વળતર ન આપે, તો cms.rbi.org.in પર RBI ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓમ્બડ્સમેન પાસે મફતમાં ફરિયાદ કરો. દરેક દસ્તાવેજ અને એક્નોલેજમેન્ટ જોડો.

ક્યાં રિપોર્ટ કરવું અને શું મળે

ઉદાહરણ

કાર લોન માટે અરજી કરતી વખતે અર્જુનને 90 દિવસથી ઓવરડ્યૂ એવી ₹75,000ની અજાણી પર્સનલ લોન દેખાય છે.

• 2 માર્ચ: તે cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ કરે છે, લેન્ડરને લખે છે અને લોન બતાવતા બે બ્યુરોમાં ડિસ્પ્યુટ કરે છે.
• 4 માર્ચ: તેને FIRની નકલ મળે છે અને તે લેન્ડર અને બંને બ્યુરોને ઇમેઇલ કરે છે.
• એક બ્યુરો 25 માર્ચે એકાઉન્ટ હટાવે છે (23 દિવસ, સમયમર્યાદામાં).
• બીજો બ્યુરો ફરિયાદના 50 દિવસ પછી, 21 એપ્રિલે સુધારો કરે છે.
• વિલંબ = 50 − 30 = 20 દિવસ, તેથી વળતર = 20 × ₹100 = ₹2,000, જે વિલંબ કોના કારણે થયો તે મુજબ લેન્ડર અને બ્યુરો વચ્ચે વહેંચાય છે.

નકલી 90 દિવસનું ઓવરડ્યૂ દૂર થતાં તેનો સ્કોર સુધરી જાય છે. ફરી અરજી કરતાં પહેલાં તે અમારા લોન એલિજિબિલિટી કેલ્ક્યુલેટરથી પોતાની ઉધાર લેવાની ક્ષમતા તપાસે છે.

લેન્ડરને ફરિયાદનો નમૂનો

વિષય: મારા નામે ફ્રોડ લોન – એકાઉન્ટ [નંબર] – ફ્રોડ તરીકે માર્ક કરવા અને ક્રેડિટ રિપોર્ટ સુધારવા વિનંતી

આદરણીય ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ ઓફિસર,

[બ્યુરો]ના [તારીખ]ના મારા ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં મારા નામે [તારીખ]એ ખોલાયેલું ₹[રકમ]નું [લોનનો પ્રકાર] એકાઉન્ટ [નંબર] દેખાય છે. મેં આ લોન માટે ક્યારેય અરજી કરી નથી, સહી કરી નથી કે પૈસા મેળવ્યા નથી, અને તમારી કંપની સાથે મારો કોઈ સંબંધ નથી.

મેં આની ઓળખની છેતરપિંડી તરીકે ફરિયાદ કરી છે (સાયબર ક્રાઇમ એક્નોલેજમેન્ટ [નંબર]; FIR / ફરિયાદ [નંબર], [પોલીસ સ્ટેશન]), જેની નકલો સાથે જોડી છે.

કૃપા કરીને (1) વપરાયેલી અરજી અને KYC રેકોર્ડ શેર કરો, (2) એકાઉન્ટને ફ્રોડ તરીકે માર્ક કરો અને મારી સામેની બધી વસૂલી બંધ કરો, અને (3) RBIના ફ્રેમવર્ક હેઠળના 30 દિવસના સમયગાળામાં ચારેય ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપનીઓમાંથી આ રેકોર્ડ ડિલીટ કે સુધારો.

નામ: [ ] | PAN: [ ] | મોબાઇલ: [ ] | બ્યુરો ડિસ્પ્યુટ ID: [ ]

આભાર સહ, [નામ]

શું ન કરવું

• કૉલ બંધ કરાવવા લોનનો કોઈ ભાગ ન ભરો. ચુકવણી સ્વીકૃતિ જેવી દેખાઈ શકે.
• રિકવરી કૉલની અવગણના ન કરો. લેખિતમાં જવાબ આપો કે લોન ફ્રોડ તરીકે વિવાદિત છે. જો એજન્ટ હેરાન કરે, તો જુઓ લોન રિકવરી એજન્ટની હેરાનગતિ સામે તમારા અધિકારો.
• તેને સેટલ ન કરો. તમારી ન હોય તેવી લોન પર settledનો ટેગ સૌથી ખરાબ પરિણામ છે; જુઓ સિબિલમાંથી settled સ્ટેટસ કેવી રીતે હટાવવું.
• ઝડપથી હટાવવાનું વચન આપતા "CIBIL રિપેર" એજન્ટોને પૈસા ન આપો. ડિસ્પ્યુટ મફત છે, અને આવા એજન્ટ ઘણી વાર ફી અને તમારા વધુ દસ્તાવેજો લઈ લે છે.
• ફ્રોડમાં "મદદ" કરવા કૉલ કરનાર કોઈને પણ OTP કે દસ્તાવેજો શેર ન કરો.

તમારો રિપોર્ટ સાફ થઈ જાય પછી સિબિલ સ્કોર કેવી રીતે સુધારવોનાં સ્ટેપથી ફરી સ્કોર બનાવો, અને CIBIL vs Experian, Equifax અને CRIFમાં સમજાવ્યા મુજબ બ્યુરો સરખાવો.

મુખ્ય મુદ્દા

• તમે ક્યારેય ન લીધેલી લોન ઓળખની છેતરપિંડી છે; તમે લોન લેનાર નથી અને તમારે તે ભરવી ન જોઈએ.
• પહેલા જ દિવસે 1930 કે cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ કરો અને પોલીસ FIR નોંધાવો.
• લેન્ડરને લખો અને લોન બતાવતા દરેક બ્યુરો સામે ડિસ્પ્યુટ કરો.
• RBIના નિયમ મુજબ 30 દિવસમાં ઉકેલ જરૂરી છે, નહીં તો વિલંબ માટે રોજના ₹100 વળતર.
• cms.rbi.org.in પર RBI ઓમ્બડ્સમેન પાસે જાઓ, અને ફરી ન થાય તે માટે આધાર બાયોમેટ્રિક્સ લૉક કરો.