હોમ લોન ટેક્સ બેનિફિટની ગણતરી: બંને વ્યવસ્થાનાં સ્ટેપ

હોમ લોન ટેક્સ બેનિફિટ ગણવા માટે વ્યાજ ₹2 લાખ પર મર્યાદિત કરો (પોતે રહેતું ઘર, જૂનો Section 24(b), હવે Section 22), EPF અને બીજી રકમો પછી મુદ્દલને ₹1.5 લાખની મર્યાદામાં બેસાડો (જૂનો Section 80C, હવે Section 123), પછી આ છૂટ સાથે અને વગર જૂની વ્યવસ્થાનો ટેક્સ ગણો. છેલ્લે તેને નવી વ્યવસ્થાના ટેક્સ સાથે સરખાવો, જેમાં પોતે રહેતા ઘર માટે બેમાંથી કોઈ છૂટ મળતી નથી. આંકડા ઓક્ટોબર 2026, FY 2026-27 મુજબ છે.

સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત

1. આંકડા મેળવો. લેન્ડરના ફાઇનલ હોમ લોન ઇન્ટરેસ્ટ સર્ટિફિકેટમાંથી 1 એપ્રિલથી 31 માર્ચનું વ્યાજ અને મુદ્દલ નોંધો. જો છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં કબજો મળ્યો હોય, તો બાંધકામ પહેલાંના વ્યાજનો પાંચમો ભાગ ઉમેરો.
2. વ્યાજની મર્યાદા લગાવો. પોતે રહેતું ઘર: ₹2,00,000 સુધી (લોન લીધી તે વર્ષના અંતથી પાંચ વર્ષમાં ઘર પૂરું ન થયું હોય, કે લોન ફક્ત રિપેર માટે હોય, તો ₹30,000). ભાડે આપેલું: પૂરું વ્યાજ ભાડા સામે.
3. મુદ્દલ બેસાડો. મુદ્દલ, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી (જે વર્ષે ભરી તે વર્ષે), EPF, PPF, જીવન વીમો, ELSS અને ટ્યુશન ફી ઉમેરો. કુલમાંથી ફક્ત ₹1,50,000 ગણાય છે.
4. જૂની વ્યવસ્થાનો ટેક્સ બે વાર ગણો: હોમ લોનની છૂટ સાથે અને તેના વગર. તફાવત એ લોનથી થતી બચત છે.
5. નવી વ્યવસ્થાનો ટેક્સ ગણો (પોતે રહેતા ઘર માટે હોમ લોનની કોઈ છૂટ નહીં).
6. ઓછો હોય તે પસંદ કરો: લોન સાથેની જૂની વ્યવસ્થા કે નવી.

વપરાયેલા ટેક્સ નિયમો

સ્લેબ મુજબ ઝડપી અંદાજ

જો આખી છૂટ એક જ સ્લેબમાં રહે, તો બચત = છૂટ × સ્લેબ દર × 1.04.

આ મહત્તમ આંકડા છે. ₹50 લાખથી વધુ આવક પર સરચાર્જથી થોડું વધુ બચે; બીજી બાજુ, જૂની વ્યવસ્થાની રિબેટ ₹5 લાખ સુધીની કરપાત્ર આવકને પહેલેથી ટેક્સ-ફ્રી બનાવે છે, તેથી એ સ્તરથી નીચે છૂટથી કંઈ બચતું નથી.

ઉદાહરણ 1: ₹18 લાખ પગાર

અનિલનો ગ્રોસ પગાર ₹18,00,000 છે. તેનો EPF ફાળો ₹60,000 છે. FY 2026-27માં તે પોતે રહે છે તે ફ્લેટ પર ₹2,40,000 વ્યાજ અને ₹1,10,000 મુદ્દલ ભરે છે.

સ્ટેપ 2-3: મર્યાદાઓ

• માન્ય વ્યાજ: ₹2,00,000 (₹40,000 ગયા)
• Section 123: ₹60,000 + ₹1,10,000 = ₹1,70,000, મર્યાદા ₹1,50,000. એટલે મુદ્દલના ફક્ત ₹90,000 ગણાય છે.

સ્ટેપ 4: લોન સાથે જૂની વ્યવસ્થા

કરપાત્ર આવક: ₹18,00,000 − ₹50,000 − ₹2,00,000 − ₹1,50,000 = ₹14,00,000.

ટેક્સ: ₹12,500 + ₹1,00,000 + ₹4,00,000ના 30% (₹1,20,000) = ₹2,32,500. 4% સેસ સાથે: ₹2,41,800.

લોન વગર જૂની વ્યવસ્થા

કરપાત્ર આવક: ₹18,00,000 − ₹50,000 − ₹60,000 = ₹16,90,000.

ટેક્સ: ₹12,500 + ₹1,00,000 + ₹6,90,000ના 30% (₹2,07,000) = ₹3,19,500. સેસ સાથે: ₹3,32,280.

જૂની વ્યવસ્થામાં હોમ લોનથી બચત: ₹3,32,280 − ₹2,41,800 = ₹90,480. આ શોર્ટકટ સાથે મેળ ખાય છે: ₹2,90,000 × 31.2%.

સ્ટેપ 5: નવી વ્યવસ્થા

કરપાત્ર આવક: ₹18,00,000 − ₹75,000 = ₹17,25,000.

ટેક્સ: ₹20,000 + ₹40,000 + ₹60,000 + ₹1,25,000ના 20% (₹25,000) = ₹1,45,000. સેસ સાથે: ₹1,50,800.

સ્ટેપ 6: પસંદ કરો. હોમ લોન સાથે પણ નવી વ્યવસ્થા જૂની કરતાં ₹91,000 સસ્તી છે. જૂની વ્યવસ્થામાં લોનથી ખરેખર ટેક્સ બચે છે, પણ નવા સ્લેબને હરાવવા જેટલો નહીં. અનિલ માટે જૂની વ્યવસ્થા ત્યારે જ જીતે જ્યારે HRA જેવી મોટી વધારાની છૂટ હોય. હોમ લોન અને HRA સાથે વિશેની અમારી ગાઇડમાં એવો કેસ બતાવ્યો છે જ્યાં આ જોડાણથી પલ્લું ફરે છે.

ઉદાહરણ 2: જ્યારે છૂટ સ્લેબ પાર કરે

પૂજાની આવક ₹12,00,000 છે, ₹60,000 EPF, ₹2,00,000 વ્યાજ અને ₹90,000 મુદ્દલ.

• લોન વગર જૂની વ્યવસ્થા: ₹12,00,000 − ₹50,000 − ₹60,000 = ₹10,90,000. ટેક્સ: ₹12,500 + ₹1,00,000 + ₹27,000 = ₹1,39,500; સેસ સાથે ₹1,45,080.
• લોન સાથે જૂની વ્યવસ્થા: ₹10,90,000 − ₹2,90,000 = ₹8,00,000. ટેક્સ: ₹12,500 + ₹3,00,000ના 20% (₹60,000) = ₹72,500; સેસ સાથે ₹75,400.

બચત: ₹69,680, નહીં કે ફ્લેટ 31.2% મુજબના ₹90,480. છૂટમાંથી ફક્ત ₹90,000 પર 30%ના દરે ટેક્સ બચ્યો; બાકીના ₹2,00,000 પર 20%ના દરે.

નવી વ્યવસ્થા: ₹12,00,000 − ₹75,000 = ₹11,25,000, જે ₹12 લાખથી ઓછું છે, તેથી રિબેટથી ટેક્સ શૂન્ય થાય છે. પૂજા માટે નવી વ્યવસ્થા સ્પષ્ટ રીતે સારી છે.

ઉદાહરણ 3: જોઇન્ટ લોન

એક દંપતી, બંનેની આવક ₹18,00,000 અને ₹60,000 EPF, ફ્લેટના 50:50 સહ-માલિક અને કો-બોરોઅર છે. વર્ષમાં લોનનું વ્યાજ ₹4,80,000 અને મુદ્દલ ₹2,20,000 છે.

વહેંચવાથી જૂની વ્યવસ્થાનો ફાયદો બમણો થાય છે. છતાં દરેક જીવનસાથીએ પોતા માટે નવી વ્યવસ્થા સસ્તી છે કે નહીં તે તપાસવું પડે; વ્યવસ્થા દરેક વ્યક્તિ અલગ પસંદ કરે છે. બંને સહ-માલિક અને કો-બોરોઅર હોવા જોઈએ, અને દરેકે પોતાના ખાતામાંથી EMIનો પોતાનો હિસ્સો ભરવો જોઈએ.

ગણતરીની સામાન્ય ભૂલો

• પૂરો EMI ગણવો. ફક્ત વ્યાજ અને મુદ્દલના ભાગ ગણાય છે, અને દરેકની પોતાની મર્યાદા છે. ₹4 લાખ કુલ EMI એટલે ₹4 લાખની છૂટ નહીં.
• EPF ભૂલી જવું. તમારો EPF ફાળો એ જ ₹1.5 લાખની Section 123 મર્યાદામાં આવે છે, તેથી મુદ્દલ ઘણી વાર ધાર્યા કરતાં ઓછું ઉમેરે છે. પૂરા ₹1.5 લાખ ખાલી છે એમ માનતાં પહેલાં પગાર સ્લિપ તપાસો.
• પ્રોવિઝનલ સર્ટિફિકેટ વાપરવું. વર્ષ દરમિયાન પ્રીપેમેન્ટ કે દરના ફેરફારથી ફાઇનલ વ્યાજનો આંકડો બદલાય છે. રિટર્ન ભરતી વખતે ફાઇનલ સર્ટિફિકેટ વાપરો.
• કબજા પહેલાં ક્લેમ કરવો. બાંધકામ દરમિયાનનું વ્યાજ પાંચ હપ્તામાં પાછળ ઠેલાય છે, અને કબજા પહેલાં ભરેલું મુદ્દલ ક્યારેય ગણાતું નથી.
• ખોટા કુલ આંકડા સરખાવવા. સવાલ એ નથી કે જૂની વ્યવસ્થામાં હોમ લોનથી કેટલું બચે, પણ એ છે કે બધી છૂટ સાથેનો જૂની વ્યવસ્થાનો ટેક્સ નવી વ્યવસ્થાના ટેક્સ કરતાં ઓછો છે કે નહીં. ઉદાહરણ 1માં ₹90,480ની બચત છતાં નવી વ્યવસ્થા સામે હાર થાય છે.

પરિણામ શું કહે છે

• ઓછી અને મધ્યમ આવક: નવી વ્યવસ્થાની ₹12 લાખની રિબેટ અને નીચા સ્લેબ ઘણી વાર હોમ લોનના પૂરા ક્લેમ સાથેની જૂની વ્યવસ્થાને પણ હરાવે છે.
• HRA અને હોમ લોન સાથેની ઊંચી આવક: જૂની વ્યવસ્થા હજી જીતી શકે, કારણ કે છૂટનો સરવાળો કેટલાક લાખ થાય છે.
• બ્રેક-ઇવન દરેક માટે અલગ છે. ઉદાહરણ તરીકે, ₹25 લાખ પગાર પર નવી વ્યવસ્થાની બરાબરી કરવા જૂની વ્યવસ્થામાં ₹50,000 સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન ઉપરાંત લગભગ ₹8 લાખની છૂટ જોઈએ. તમારો આંકડો કેવી રીતે શોધવો તે અમારી નવી vs જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા ગાઇડ બતાવે છે.

તમારા આંકડા અમારા ઇન્કમ ટેક્સ કેલ્ક્યુલેટરમાં નાખો, અને મર્યાદા પાછળના દરેક નિયમ માટે મુખ્ય ગાઇડ હોમ લોન ટેક્સ બેનિફિટ જુઓ.

મુખ્ય મુદ્દા

• વ્યાજ ₹2 લાખ પર મર્યાદિત કરો (પોતે રહેતું ઘર) અને મુદ્દલને ₹1.5 લાખની Section 123 મર્યાદામાં બાકી રહેલી જગ્યામાં બેસાડો.
• લોન સાથે અને વગર જૂની વ્યવસ્થાનો ટેક્સ ગણો; તફાવત એ તમારી ખરી બચત છે.
• સ્લેબ શોર્ટકટ (છૂટ × દર × 1.04) ત્યારે જ ચાલે જ્યારે આવક એક જ સ્લેબમાં રહે.
• ઉદાહરણોમાં લોનથી ₹18 લાખ પર ₹90,480 અને ₹12 લાખ પર ₹69,680 બચ્યા, છતાં બંને વાર નવી વ્યવસ્થા સસ્તી હતી.
• જોઇન્ટ કો-બોરોઅરને દરેકને પોતાની મર્યાદા મળે છે, જેનાથી જૂની વ્યવસ્થાની બચત બમણી થઈ શકે.